Ova ustanova ima zadatak da se brine o arhivskoj građi i registraturskom materijalu na teritoriji opština Čačak, Gornji Milanovac i Lučani. Nalazi se pod nadzorom Ministarstva kulture Republike Srbije, a stručno je povezan sa matičnom kućom, Arhivom Srbije u Beogradu.

Do osnivanja ustanove, arhivska građa na području bila je izložena masovnom uništenju. Posebno su po nju bili pogubni česti ratovi i okupacije. Ali i u miru njen opstanak nije bio osiguran. Uobičajeni nemar i nehat, i to od strane svih, te odsustvo svesti o značaju arhivske građe za naučne i kulturne potrebe, bili su uzroci njenog propadanja, uništenja i nestanka.

U odsustvu organizovane zaštite arhivske građe, koja je na ovom području trajala sve do 1948. godine, nestala su skoro sva značajna dokumenta iz perioda 19-tog veka, pa tako ova ustanova raspolaže sa veoma malom količinom građe iz tog perioda. Nekoliko najstarijih dokumenata, koji se odnose na početak 19-tog veka, sačuvani su samo iz ljubavi prema njima od strane retkih pojedinaca, koji su ih, poput Dimitrija Mite Petrovića, marljivo prikupljali i brižljivo čuvali.

Organizovana zaštita arhivske građe na području ove ustanove počinje 24. marta 1948. godine, kada je osnovano Arhivsko središte u Čačku. Teritorijalna nadležnost ustanove u osnivanju prostirala se na srezove: ljubićko-trnavski, dragačevski, žički, takovski, ljiški, moravički i studenički. Prvi rukovodilac ustanove bila je Margita Radović, profesor čačanske gimnazije.

Od osnivanja ustanova je nosila nazive: Arhivsko središte (od 1948. do 1955), Gradska državna arhiva (od 1955. do 1956.), Istorijski arhiv (od 1956. do 1977.), a poslednja promena naziva izvršena je polovinom 1977. godine u Međuopštinski istorijski arhiv za opštine Čačak, Gornji Milanovac i Lučane.

U skladu sa administrativno-teritorijalnim promenama vršen je prenos prava i dužnosti osnivača, kao i nadzor nad radom arhiva. Pravo i dužnost osnivača vršili su: Narodni odbor skupštine Čačak, Narodni odbor sreza Čačak, Skupština sreza Kraljevo i Skupština opštine Čačak. Od polovine 1977. godine do početka devedesetih godina, pravo i dužnosti osnivača zajednički su vršile opštine: Čačak, Gornji Milanovac i Lučani. Danas to pravo ima Ministarstvo za kulturu republike Srbije.

Arhiv je smešten u zgradi bivšeg Načelstva okruga čačanskog, koja je podignuta 1877. godine, u ulici Gospodara Jovana br. 2. U prizemlju zgrade su depoi sa arhivskom građom, a na spratu radne prostorije: biblioteka sa čitaonicom, fotolaboratorija i galerija arhiva. Zgrada u kojoj je smešten Arhiv, proglašena je za kulturno dobro velikog značaja, 11. februara 1974. godine.

Stručnom osposobljavanju i permanentnom usavršavanju radnika u arhivskoj struci doprinosili su: Arhiv Srbije, Arhivsko veće Srbije, Zajednica arhiva Srbije, savezi društava arhivskih radnika Srbije i bivše SFRJ, kao i zajednička glasila ''Arhivisti'' i ''Arhivski pregled''.

Od osnivanja ustanove do današnjih dana, zaštitu arhivske građe na ovom području vršilo je 37 stručno osposobljenih radnika. Sada Arhiv u Čačku ima 13 zaposlenih radnika i to: direktora sa zvanjem viši arhivist, arhivskog savetnika, tri arhivista, višeg arhivskog pomoćnika prve vrste, višeg arhivskog pomoćnika, majstora fotografije, dva arhivska pomoćnika, ekonomskog tehničara i dva pomoćna radnika.

Za svoj doprinos u razvoju arhivistike, Arhiv u Čačku je dobio najviše priznanje iz te oblasti, nagradu ''Danica Gavrilović'', 1988. godine.

Pored najviših priznanja iz struke, Arhiv je dobitnik brojnih nagrada od strane raznih udruženja sa kojima je sarađivao, kao i najviših nagrada opština na čijim teritorijama ima nadležnost.

Prema Statutu Arhiva od 24. juna 1992. godine, organi upravljanja ustanovom su: direktor, Upravni odbor, Nadzorni odbor i Stručno veće. Direktor ustanove je Lela Pavlović, diplomirani istoričar i viši arhivist.
Međuopštinski istorijski arhiv Čačka ul. Gospodar Jovanova 2 32 000 Čačak tel: 032/ 222 729